Elfstedentocht 1940, uitgereden door 27 schaatsers

30 januari 1940

Auteur Ron Couwenhoven
 

1940, Tochtrijders op weg naar de start

In de Elfstedentocht 1940 slaagden slechts 27 rijders er in Leeuwarden te bereiken. Om zeven uur ’s avonds werd de tocht bij Vrouwbuurstermolen gestaakt en de controle in Dokkum gesloten, omdat de baan op de Dokkumer Ee volledig was dicht gestoven en onbegaanbaar geworden door de sneeuw. Ook de Finkummervaart voor Vrouwbuurt was onder de sneeuw bedolven.

Alle rijders die Vrouwbuurt hadden bereikt werden geacht de tocht te hebben volbracht, hoewel zij slechts 150 kilometer hadden gereden.

Op 6 februari werd in de Leeuwarder Courant een lijst van tochtrijders gepubliceerd, die Leeuwarden hadden bereikt. Ook werden een aantal rijders geregistreerd die tot Dokkum en Barthlehiem waren gekomen. Deze lijst was nog lang niet compleet. Dat kwam doordat veel rijders in Leeuwarden verzuimden hun controlekaart in te leveren of nadien aan het bestuur van de Elfstedenvereniging te zenden. Uiteraard kwam dat doordat veel rijders in de veronderstelling leefden dat zij de tocht niet hadden volbracht en dus geen recht hadden op een Elfstedenkruisje.

Passage van rijders in Hindeloopen

Volgens deelnemer Jan Kaaij, een persfotograaf uit Katwijk die in 1947 het boek ‘Langs Elfsteden’ schreef , waren tien deelnemers gestrand tussen Bartlehiem en Dokkum, bereikten 80 rijders Dokkum, 650 Vrouwbuurtstermolen, en kwamen er 175 rijders aan in Wier en de dorpen tot Bartlehiem. Onder hen was Anton Dalhuijsen, de trainer van voetbalclub Heerenveen.  Al deze rijders werden geacht de tocht volbracht te hebben.

In totaal waren dit 915 rijders plus de 27, die  Leeuwarden bereikten, maakt dat een totaal van 942 rijders, die het kruisje ontvingen. Dit totaal wijkt af van het officiële cijfer, dat na een jaar (!) door het centraal bestuur van de Elfstedenvereniging bekend werd gemaakt. Het aantal verzonden Elfstedenkruisjes bleek toen 927 te zijn.

Twee rijders waren inmiddels niet meer in leven. Zij waren in de mei-dagen, toen ook in Nederland de oorlog uitbrak, gesneuveld.

In Franeker werden bovendien nog 175 rijders geregistreerd, die daarna niet verder meer mochten en de zogenaamde Elfstedenmedaille ontvingen. Dit was een kruisje zonder de bekende ‘vleugels’.

In de publicatie van de Leeuwarder Courant van 6 februari werden overigens slechts dertien  rijders geregistreerd die de finishlijn in de Friese hoofdstad hadden gehaald. Elfsteden-onderzoeker Johannes Lolkama vond de andere veertien er jaren later bij.  

De lijst ziet er als volgt uit:
Leeuwarder Courant 6 februari 1940
Rijder                                                                       Aankomsttijd
Simon Wiersma – Poppingawier                                18.18 uur

Willem Heeringa – Gauw                                           18.18 uur

H.J. Kooistra – Warga                                                19.08 uur

J.H. Kooistra – Warga                                                19.08 uur

Sjoerdje Faber – Warga                                             19.08 uur

P. Dijkstra – Leeuwarden

P.K. Jellema – Gauw

W. Huizinga – Giekerk

B. de Wreede – Lemmer

A. v.d. Ploeg – Lieve Vrouwenparochie

W. Boetje – Kornhorn                                               22.50 uur

D. Postmus – Opende (Gr)                                        22.50 uur

Jan Brouwer Euvelgunne (Gr)                                    23.00 uur
 

Lolkama-registratie
J. Lettinga – Lekkum

J. Bergema - Lekkum

P. Leffertstra – Stobbegat

A. Hollander – Peins

Jan van der Meulen – Akkerwoude

D. van der Meer – Akkerwoude

F. van der Werf – Franeker

J.F. Duursema – Grijpskerk

D.S. Clevering – Rottum (Gr)

H.J. Haack – Oldehove (Gr)

U. Beerda – Oenkerk

A. de Blauw – Kerkrade

D.H. Wijbenga – Kollumerpomp

J.H. Sybrandy – Den Haag

 

Registratie Leeuwarden Courant 6 februari 1940
Dokkum
Tocht
K. Homan – Overschild

Mej. F. Feenstra – Groningen

S. Feenstra – Groningen

M. de Vreeze – Joure

H. de Graaf - Joure

Wedstrijd
Sietze van der Zee – Sneek

Jelle Riemersma – Hengelo

W.Tj. Hepkema – Leiden

A. de Jong – Amsterdam

L. Bruinenburg – Haarlem

Bartlehiem
Wedstrijd
G. Postma – Leeuwarden

C. Gras – Leeuwarden

B. Aardema – Wolvega

H. Werkhoven – Leeuwarden

W. Brandt (veldleger)

Ant. Dalhuysen – Leeuwarden

U.T. Stelma – Den Helder

Tochtrijders
Lucas Vermooten – Balk

H. Brander – Jelsum

Jan Brouwer – Dokkum

IJ Veenland – Lippenhuizen

A. Blauw – Kortezwaag

W.T. Heshusius – Bilthoven

Rinze van der Schuil – Woudrichem

G. Goodijk – Marum (Gr)

J. Goodijk – Groningen

S. Goodijk – Mantgum

A. Goodijk - Sneek

 

Bovenkant van de pagina