Dagboek winterweer 2026 Ron Couwenhoven

Het jaar 2025-2026

Auteur Ron Couwenhoven
 

2025
December was bovennormaal warm. De acacia’s begonnen alweer te bloeien en veel bomen zaten extreem lang in het blad. Er was eind november wel een korte vorstinval in het oosten van het land, zodat de natuurijsbaan van Winterswijk een paar uur open kon. Ook was er wat sneeuwval, maar overwegend waren de temperaturen ver boven nul en de standaardwaarden voor december. Maar in de slotweek greep koning Winter in.

Donderdag, 25 december
In de kerstnacht daalde het kwik in het hele land onder nul. Enschede spande de kroon met – 6.3 graden. Maastricht volgde met – 5, terwijl het in het westen van het land wat minder vroor. Schiphol kwam tot – 2,3 graden. Gevolg was dat de A28 bij Hoogeveen afgesloten  moest worden, omdat bij een viaduct grondwater omhoog kwam. Daardoor kon een bevroren wegdek ontstaan met gevaarlijke gladheid. Daarom werd besloten dit wegdeel geheel af te sluiten zolang de vorstperiode aanhield.

Op een aantal plaatsen waren ijsclubbestuurders de hele nacht in touw om hun natuurijsbanen op te krijgen. Dat lukte het eerst in De Lier in het Westland, waar ijsclub Hard Gaat ‘Ie om half negen ’s ochtends het sein op veilig zette. Het dorp van de voormalige schaatscoryfeeën Piet Keijzer, Elfstedenwinnaar in 1940, en Cees Broekman, Europees schaatskampioen in 1953, opende als eerste zijn baan. Al snel volgde Noordwijk, Zeist, Ammerstol en om half tien ’s ochtends meldde het bestuur van de ijsclub in Tolbert (Groningen) dat er anderhalve centimeter ijs lag en dat schaatsliefhebbers welkom waren.

Deze eerste kerstdag was de koudste sinds 2021. Door de harde oostenwind daalde de gevoelstemperatuur naar -13 graden. Sneeuw was er niet. De laatste witte kerst dateerde alweer van 2010. Dat deze 25^ste december een ijsdag werd, waarop de temperatuur gedurende 24 uur niet boven het nulpunt kwam, was uniek. En dat was ook de temperatuur op IJsland. Daar steeg het kwik tot de ongehoorde hoogte van 19,8 graden. Het was er warmer dan in de zomder. Dat was nog nooit vertoond.

Vrijdag, 26 december
De eerste marathon op natuurijs werd al voor deze tweede kerstdag aangekondigd door de Winterswijkse IJsvereniging die ook in 2024 de eerste natuurijsmarathon organiseerde. Twee nachten hard werken bij temperaturen van – 6 graden leverden deze vrijdagochtend een ijsdikte van 3,2 tot 3,7 centimeter op. Dat was voldoende om toestemming van de KNSB marathoncommissie te krijgen voor een wedstrijd op De Witte Poort. Op 24 november had de vereniging van de stichting ’t Joosthuis en Stemerdink Mechanisatie een moderne veegmachine gekregen die dus onmiddellijk in gebruik genomen kon worden. Dat veegapparaat kwam onmiddellijk nadat de baan twee ochtenden was open geweest. Op 22 november lag er 5 millimeter ijs en een dag later was dat gegroeid naar 10 millimeter. Voldoende om er op te schaatsen, maar in de loop van de dag verdween de minimale ijsvloer weer, zodat de clubmensen ’s nachts weer aan de slag moesten met hun sproeimachine. De nachtvorst verdween na de 23^ste weer, zodat de nieuwe machine nog niet kon worden getest, maar dat veranderde dus met de kerstdagen.

Om zes uur ’s avonds gingen de vrouwen van start. Het eindigde na 60 ronden in een massasprint die werd gewonnen door de 19-jarige Sofia Schilder uit Hoogwoud voor Lianne van Loon en Esther Kiel, de nationale kampioene op natuurijs die voor het eerst haar in Weissensee veroverde rood-wit-blauwe pak aan kon. Marijke Groenewoud, die in 2024 in Winterswijk won, was er niet bij wegens verplichtingen in het Olympisch Kwalificatietoernooi dat in ijsstadion Thialf in Heerenveen werd gehouden. Sofia Schilder debuteerde in 2025 in het Albert Heijn Zaanlander-team. De overwinning in Winterswijk was haar eerste succes op het marathonijs, nadat zij in Milaan de Olympische testwedstrijd op de massastart won. In 2024 werd zij drievoudig Europees kampioene inline skating.

Bij de mannen won Chrispijn Ariëns de sprint van een kopgroep. De 36-jarige Brabander was superieur voor Klaas Poortinga en Christian Haasjes. Samen met een aantal anderen hadden zij een ronde voorsprong genomen in de 125 ronden lange race. Ariëns won in het verleden twee keer de Alternatieve Elfstedentocht.

Ook deze tweede kerstdag werd een vorstdag met matige vorst in Enschede waar het kwik naar – 7,5 graden daalde. In De Bilt mat het KNMI – 5,5, zodat de eerste officiële dag met matige vorst kon worden aangetekend. Nederland beleefde de koudste kerst sinds 1994. Het zag er overigens niet naar uit dat de vorst zou doorzetten. De oost-noordoosten wind begon te draaien naar noordwest, waardoor warmere lucht van de oceaan richting Nederland kwam. In het weekeinde werden al hogere temperaturen verwacht.

Maar de Duitse Wetterdienst in Offenbach, niet ver van de grens, hield er rekening mee dat tijdens de jaarwisseling koude poollucht naar Duitsland kon komen. Er zou dan ook grote kans op sneeuwval ontstaan. Men sprak van ‘een markante winterinbreuk.’ Ook weeronline meldde de kans op zwaar winterweer in de eerste week van januari: ‘Vuil winterweer en veel sneeuw en strenge vorst mits het weer opheldert.’

Op veel plaatsen werd al op open water geschaatst. In Friesland o.a. bij Ryptsjerk even ten noordoosten van Leeuwarden. Ook in Baambrugge gingen mensen het ijs op. Natuurlijk was Jos Geijsel uit Ouderkerk aan de Amstel, bewegingswetenschapper en schaatstrainer, er bij. Een dag later verscheen hij bij Ankeveen op het ijs. Daar is hij traditioneel al tientallen jaren de eerste die zich in de mooie polder waagt als het water is gestold. Natuurlijk zakten er ook overal mensen door het veel te dunne ijs.

Zaterdag 27 december
In de nacht vroor het nog overal, maar tegen de ochtend verdween de vorst. In vrijwel het hele land ontstond mist en in Groningen gebeurden ongelukken als gevolg van gladde wegen bij Alteveer botsten twee auto’s op elkaar. Een bestuurder moest naar het ziekenhuis worden gebracht. Hoewel de dooi al was ingetreden kwamen veel mensen in Friesland naar het natuurgebied de Blaugerzen bij Alkmarijp waar een ijsvloer van een kilometer lang lag die goed berijdbaar was.

Zondag 28 december
De vorst was grotendeels geweken, maar in het oosten van het land daalde het kwik nog onder nul. Enschede scoorde met – 3,7 graden het hoogste. Eelde volgde met – 2,7 graden, maar in De Bilt bleven de thermometers van het KNMI ruimschoots boven nul: + 3,2 graden.

Maandag 29 december
De vorstlijn lag in de nacht over het midden van het land. Het KNMI noteerde weer een vorstdag met – 4,5 graden in de nacht van zondag op maandag. Maastricht was koploper met matige vorst van – 6,6 graden. Er trad in het zuiden van het land veel mist op, waardoor plaatselijk gladde wegen ontstonden. Pas in de loop van de dag verdwenen die problemen.

Dinsdag 30 december
Lichte vorst zat nog steeds in het zuiden. De grens lag op de lijn Enschede – De Bilt. In het KNMI-dorp vroor het nog 0,7 graden, zodat opnieuw een vorstdag kon worden genoteerd. Rotterdam scoorde -2,5 graden en was daarmee koploper.

Het KNMI kondigde aan dat 2025 iets milder was dan 2023 en 2024, maar dat de gemiddelde temperatuur van 11,6 graden het jaar nog steeds in de top tien van warmste jaren kwam. De metingen worden sinds 1901 gedaan. De weergoeroe’s kondigden aan de hand van hun weermodellen een ‘pan-europese koudegolf’ aan voor de eerste weken van januari. Daarin zouden strenge vorst en massale sneeuwval optreden. Het KNMI sloot zich er bij aan met verwachte sneeuwval op vrijdag 2 januari en opnieuw inval van vorst.

Woensdag 31 december
De Bilt noteerde met -2,4 graden alweer een vorstdag. Eindhoven scoorde deze nacht -4,5 graden. Ook in Maastricht en Eindhoven vroor het meer dan vier graden. Alleen aan grote delen van de kust bleef het kwik deze nacht boven nul, maar in Zeeland moest een deel van de A58 bij Middelburg worden afgesloten omdat de weg in een glijbaan was veranderd. Het KNMI gaf voor het hele land code geel in verband met gladheid. Vooral in Zuid-Holland had men daar last van. Er gleden op diverse plaatsen auto’s van de weg. De waarschuwing gold tot 11 uur ’s ochtends in Limburg en tot 10 uur in de rest van het land.

December leverde acht vorstdagen en een ijsdag op in De Bilt. Dat was onder het normale niveau van 11 vorstdagen en twee ijsdagen. Het was de op acht na warmste decembermaand ooit gemeten

 

2026

Donderdag 1 januari
Het nieuwe jaar begon met een dooi dag, maar waarschuwingen voor gladheid bleven van kracht. Volgens Rijkswaterstaat werd er flink gestrooid, maar doordat het verkeer veel minder intensief was dan op gewone dagen werd het zout niet voldoende ingereden.

Vrijdag 2 januari
Ook nu was er geen vorst, maar wel gladheid in het hele land. In Rotterdam kwam een 22-jarige man uit Capelle aan de IJssel om het leven toen hij met zijn auto hard tegen een betonnen paal gleed. De A5 bij IJmuiden was de hele ochtend afgesloten omdat er een vrachtwagen van de weg was geglibberd. Er was al 7,2 miljoen kilo zout op de wegen gegooid en de strooiwagens hadden in totaal 78.000 kilometer afgelegd. Deze dag werd overal geteisterd door sneeuwbuien. De Veluwe veranderde in een fraai winterlandschap. Ook bij Arnhem ontstond een sneeuwdek. Net als in Limburg, Noord-Berabant en het oosten van het land.

Het KNMI verlengde zijn weerwaarschuwing tot zondagavond, omdat er nog veel meeer sneeuwval werd verwacht. Op sommige plaatsen kon wel tien centimeter vallen volgens de weergoeroe’s in De Bilt. Op Schiphol waren rond het middaguur al 107 vluchten gecanceld. In de loop van de dag steeg dat tot over de 200. Talloze vluchten waren ook vertraagd. Er konden maar 20 vliegtuigen starten in een uur, terwijl dat er normaal zestig zijn. Het vliegveld werd geteisterd door natte sneeuw.

Zaterdag 3 januari
Zware sneeuwval in het midden van het land met hagel-en regenbuien elders. De temperatuur schommelde op het nulpunt en net daarboven. De gladheid op de wegen hield aan zodat er weer de nodige ongelukken gebeurden. Minimale vorst was er in Lelystad, Enschede en Maastricht. Busvervoer in grote delen van Gelderland werd stilgelegd. Ook in Noord-Brabant werd busverkeer beperkt. De NS meldde storingen door de sneeuw en vertragingen.

Vanuit Utrecht reden minder treinen naar Amsterdam en Rotterdam. Vanuit Den Bosch lag het treinverkeer vrijwel stil. Bij een spoorwegovergang bij Zevenaar gleed een auto door de gesloten spoorbomen. De wagen werd aan de achterzijde geraakt door een trein. Het gezin met twee kinderen raakte gewond en moest naar het ziekenhuis worden gebracht. Het treinverkeer naar Arnhem kwam stil te liggen door het ongeluk.

 

Zondag 4 januari
Veel sneeuwbuien en minimale vorst in de nacht. De Bilt scoort een half graadje onder nul, maar een sneeuwdek van 13,5 centimeter en zodat het KNMI-dorp en omgeving de meeste sneeuw in Nederland op het dak kreeg. Overdag dooide het overal, maar de sneeuwbuien bleven komen. Alleen aan de kust was dat minimaal. Schiphol had opnieuw veel last van het winterweer. Er werden liefst 500 van de 1300 vluchten afgelast.

De sneeuwval was in Noord-Brabant zo heftig dat het Sprookjesbos van de Efteling moet sluiten. Er lag zo’n 30 centimeter sneeuw. In Best bouwden enkele dorpsbewoners een iglo.

De weerwaarschuwingen van het KNMI werden voor het hele land verlengd tot dinsdagavond.

Maandag 5 januari
Chaos op de wegen met een ochtendspits die al rond acht uur 690 kilometer file opleverde. In de nacht vroor het in De Bilt 2,2 graden. Maastricht haalde – 4,9 graden. Met uitzondering van het weerstation in Den Helder (+ 0,3) vroor het overal. Ook waren er opnieuw veel sneeuwbuien. De spoorwegen kregen problemen met bevroren wissels, waardoor treinverkeer ernstig gehinderd werd. De route Utrecht – Amsterdam lag een tijd stil. In de provincie Utrecht werden automobilisten aangeraden thuis te blijven in verband met opgevroren wegen die spiegelglad waren geworden. Ook op Schiphol waren er weer grote problemen door aanhoudende sneeuwval. In de loop van de ochtend werd het hele vliegverkeer stilgelegd. Binnenkomende machines werden omgeleid naar Dusseldorf. Rij-examens voor auto en motor werden in het hele land afgelast.

Opmerkelijk was de enorme hausse in de verkoop van sleeën. Diverse zaken waren uitverkocht. Groothandel Nijdam verkocht in een halve dag net zoveel sleeën als anders in een hele winter. Wanten en thermokleding was volgens de verkopers niet aan te slepen.

 

Dinsdag 6 januari
Het kwik zakte deze nacht in Lelystad naar -9,9 graden. ’s Ochtends om half tien vroor het in de Flevopolder nog steeds 8 graden. Er viel ook veel sneeuw. Het zicht was maar honderd meter. Ook in De Bilt was het koud: -8,2 graden en om half tien nog steeds -8. Opnieuw viel er veel sneeuw op de Veluwe en toen dat ophield werd het KNMI-dorp in dichte mist gehuld.

De spoorwegen zaten met een groot probleem. De hele nacht was er gewerkt om de wissels weer in orde te krijgen, maar een storing zorgde er voor dat er tot 10 uur ’s ochtends geen treinen konden rijden. Of dat met de winterse omstandigheden te maken had, was niet duidelijk. Op Schiphol werden opnieuw honderden vluchten geschrapt. De vloeistof om vliegtuigen ijsvrij te maken raakte op. Er werd 85.000 liter per dag gebruikt. Er moest ijlings nieuwe vloeistof uit Duitsland worden gehaald.

Het werd een heldere dag: zon afgewisseld met sneeuwbuien. Aan de kust dooide het licht, maar het duurde tot 11 uur voor het zover was. In Utrecht gingen een aantal scholen dicht. In heel Europa was er sprake van vorst. Op veel plaatsen vroor het matig (- 5 en meer) en op sommige plekken zelfs streng (-10 en meer). Kiruna in het noorden van Zweden spande de kroon met -23 graden.

Inmiddels werd er zware sneeuwval voor woensdagochtend aangekondigd. Daarom gingen alle centra voor onderzoek naar borstkanker dicht. Ook het busverkeer in Den Haag en Utrecht werd stop gezet tot minstens 10 uur ’s ochtends en de universiteit van Utrecht sloot de deuren, zodat tentamens en colleges niet konden doorgaan. Ook werd ontdekt dat laadkabels van electrische auto’s vaak vast vroren. Het KNMI gaf code oranje af voor het hele land met uitzondering  van Limburg.

Woensdag 7 januari
Sneeuw teisterde vrijwel het hele land, maar ondanks de oproep van Rijkswaterstaat om zoveel mogelijk thuis te werken werd het een drukke ochtendspits. Het vroor ’s nachts overal licht. In Lelystad bereikte de thermometer – 3,7 graden. Dat was de laagste temperatuur die werd gemeten. In een aantal plaatsen raakte het zou op, zodat nog uitsluitend op grote doorgangsroutes gestrooid werd. Dat was het geval in Heiloo, Bergen en Leiderdorp. Het treinverkeer ondervond veel last van de sneeuw. De onderhoudsploegen konden de punten waar problemen waren moeilijk bereiken. Op Schiphol werden liefst 800 vluchten afgelast. Het busverkeer in Rotterdam lag net als in Utrecht en Den Haag stil. In Utrecht bezweek het dak van een sporthal van de voormalige topvoetballers Marco van Basten, Frank Rijkaard en acteur Barry Atsma onder het gewicht van de sneeuw. In Hilversum bezweek het dak van een stal onder het gewicht van de sneeuw. Er raakte niemand gewond.

De sneeuwbui trok zeer langzaam over Nederland. In het midden van het land sneeuwde het zes tot zeven uur. Langlaufers konden hun hart ophalen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Donderdag 8 januari
De vorst verliet het land, maar Maastricht (-1,2), Enschede (-0,9) en Eelde (-0,6) scoorden toch nog een ijsdag. De dooi zou volgens het KNMI en andere weerstations van korte duur zijn. Zaterdag verwachtte men weer een ijsdag. Toch kwam er een waarschuwing voor gladheid in de avonturen. De Ikea-vestigingen in Utrecht en Rotterdam sloten de deuren omdat er gevaar voor instorting van de daken was. Dergelijk sneeuwoverlast was er ook elders in het land.

Vrijdag 9 januari
Minimale vorst in het noorden van het land, maar Groningen, Friesland en Drenthe werden wel geteisterd door hevige sneeuwval. Er reden de hele dag geen bussen. Uiteraard waren er weer de nodige ongelukken met auto’s die van de weg gleden. Veel scholen bleven dicht.

In de rest van het land regende het. In Tilburg stortte het dak van een enorme hal van een transportbedrijf in en in Almere bezweek het dak van een school onder het gewicht van de sneeuw. In de loop van de dag keerde de vorst terug.

Zaterdag 10 januari
Hele land zat onder de vorst. Enschede haalde – 4,1. In de noorderlijke provincies viel veel sneeuw. Opnieuw reden er geen bussen in Groningen en Friesland. Bij Eemshaven waren twee wegen afgesloten als gevolg van de sneeuw en de vorst. In Drenthe was de busdienst hersteld. Pas in de middag gebeurde dat in Groningen en Friesland. Het bleef de hele dag vriezen. Ook in Noord-Duitsland ontstonden grote problemen voor het verkeer door hevige sneeuwval. Treinen en busverkeer vielen uit. Europa verdween onder het grootste sneeuwdek sinds negen jaar. In Gaasterland werd bij de manege van die naam een prachtig evenement gehouden met arresleden. Uiteraard werden ze getrokken door fraaie Friese paarden die van mooie bellentuigen waren voorzien.

Zondag 11 januari
Een dag met strenge vorst in de nacht. Eelde haalde 11,6 graden onder nul. In De Bilt werd – 9,6 gemeten. In de loop van de ochtend nam de vorst af, maar op veel plaatsen in het noorden en oosten bleef het toch matig vriezen, terwijl in de rest van het land lichte vorst werd gemeten. In het noorden ontstond ook dichte mist.

Schaatsliefhebbers konden aan de slag in de Fryske Marren. Er lag een baan in het bos bij Wickel. De brandweer van Sloten zorgde er zaterdag voor dat er water op het vrij ruige ijs kwam dat ’s nachts in een fraaie ijsbaan veranderde. Ook in Lemmer, Bantega en Sint Nicolaasga en een aantal andere plaatsen kon worden geschaatst.

In Espelo werd een sneeuwpop van twaalf meter hoog gemaakt. Dat was een metertje hoger dan Stappie, de sneeuwpop die eerder in Staphorst werd gebouwd. De Staphorster kwamen een kijkje nemen en namen champagne mee om met de Espeloërs dit merkwaardige nationale record te vieren. In Markelo werd een wedstrijd galopskieën gehouden. De deelnemers werden gegangmaakt door een paard, terwijl zij zich op ski’s probeerde staande te houden.

Rond negen uur ’s avonds was de temperatuur in het hele land boven nul, maar rond elf uur werd er groot alarm geslagen doordat regen de wegen spiegelglad had gemaakt. Het busverkeer in Groningen en Friesland werd voor maandag al stil gelegd.

Zondag 18 januari
In de nacht van 18 januari keerde lichte vorst terug in het land. De Bilt noteerde – 1 graad. Het was de aankondiging van een week vol lichte nachtvorst en dooi overdag. De hele tweede helft van januari bleef dat zo, vooral in het noorden van land. Zeer lichte vorst, maar ook regelmatig sneeuwval. De temperatuurverschillen met het zuiden van het land waren hoog.

Dinsdag 4 februari
De drie noordelijke provincies waren veranderd in een ijsbaan. Het verkeer lag in Groningen tot ver in de middag stil. In de stad Groningen moest het ziekenhuis tal van operaties uitstellen. Personeel was wel al de avond te voren opgekomen en overnachtte in het ziekenhuis, maar het was niet voldoende om alle operatiezalen te bemannen. Allen de spoedeisende hulp bleef open . Strooiwagens konden niet of nauwelijks uitrijden.

Zondag 15 februari
Deze zondag vroor het ’s nachts in Enschede 8,3 graden, terwijl in De Bilt het kwik beneden de zes graden zakte. Overdag trad dooi in, maar aan het eind van de dag zakte de temperatuur in vrijwel het hele land weer rond het vriespunt. Er kwam ook overal lichte sneeuwval voor. Dat was de laatste stuiptrekking van deze kwakkelwinter vol sneeuwbuien, vooral in het noorden en oosten.

Zaterdag 28 februari
Hoewel er heel wat – lichte – vorstdagen waren en zelfs een aantal ijsdagen bleef de temperatuur ruim boven het normale gemiddelde: 4,7 graden. Het jaargemiddelde lag op 3,9 graden celsius.