Wilhelmina tot 1914

_{Auteur: Caroline van Staaveren}
 

Prinses Wilhelmina was in januari 1887 nog maar zes jaar oud toen ze schaatslessen wilde hebben. ‘De kleine prinses Wilhelmina heeft aan Z. M. den Koning den wensch kenbaar gemaakt om het schaatsenrijden te leeren. In dien wensch heeft Z. M. toegestemd. De eerste oefeningen zullen plaats hebben binnen een besloten terrein.'

Prinses Wilhelmina leerde in 1888 rond haar achtste schaatsen. In haar memoires schrijft koningin Wilhelmina: “De koude winters gedurende vaders laatste levensjaren boden de gelegenheid mij het schaatsenrijden te leren. Dit had echter nog wel wat voeten in de aarde. Vader was nog uit de tijd, dat het voor jonge meisjes onbetamelijk werd geacht deze sport te beoefenen, en bepaald hiertegen gekant, en de wetenschap dat ik dit deed zou hem dusdanig geprikkeld hebben, dat dit zijn toestand zou hebben verergerd. Moeder wist echter raad! Heel ongemerkt en zonder dat iemand het vader zei, kreeg ik les.Wat herinner ik mij nog duidelijk die eerste keer op het kleine vijvertje in de bloementuin, hoe ik daar stuurloos bengelde aan de handen van een adjudant van vader en daarna achter een slee de grote vijver op ging. Spoedig vond ik schaatsenrijden heerlijk. Natuurlijk zag ik niet één, twee, drie kans deze sport onder de knie te krijgen, en dat ijs behalve glad ook hard is heb ik wel ontdekt.”

In begin januari 1893 schaatst zij publiekelijk bij Paleis Huis ten Bosch: Koningin Wilhelmina heeft de laatste dagen verscheidene malen schaatsengereden op den vijver achter het Huis ten Bosch, langs de boorden, gevolgd door hare moeder de Koningin-Regentes. Honderden toeschouwers stonden aan den weg om de vlugge en sierlijke bewegingen de jeugdige Vorstin op het ijs gade te slaan. In een Haagschen brief in de N. Or. Ct. leest men daarover de volgende bijzonderheden: Dagelijks kan men H. M. op haar prachtige Friesche schaatsjes, gewoonlijk in een costuumpje met vergulde knoopen op 't jekkertje, met de handjes in de zakken, op de spiegelgladde ijsbaan aan den Bezuidenhout, vlak grenzende aan den tuin van het Huis ten Bosch, zien rijden. Die baan is voor het publiek afgesloten; aan beide zijden is op een bord duidelijk afgekondigd: gereserveerd voor H. M. de Koningin. Het is een prachtige, 4 a 500 meter lange en 18 a 20 M. breede ijsbaan, spiegelglad, zonder de minste oneffenheden. Een paar bruggetjes leiden er uit den tuin henen. Tegen 1 uur 's middags komt de jonge Koningin er elken dag heen, een paar fauteuils staan gereed en een lakei bindt haar de schaatsen aan; een adjudant met een vervaarlijken ijsstok en een hofdame rijden met haar mede. 

Nu en dan komt een enkele dame of heer van de hofhouding er bij, en dan gaat 't dikwerf aan een rijtje aan den stok; maar gewoonlijk rijdt de jonge Koningin alleen. Zij begint er al heel aardig den slag van te krijgen, neemt nu en dan een flinken draai, slaat tamelijk goed uit, en als zij wat op slag is, zwaait zij van tijd tot tijd met de armpjes om flinken gang te krijgen. Eergisteren viel zij, lachte hartelijk en reed onverschrokken voort. 

De Koningin-Regentes komt elken dag tegen twee uur kijken en begeeft zich dan ook wel eens op 't ijs, maar wandelt gewoonlijk wat langs de baan, in den tuin. Een enkele maal zet zij zich in de fraaie bakslede, die bij de fauteuils staat, en laat zich dan, tot groot vermaak van Koningin Wilhelmina, door haar en de dames en heeren van haar gevolg over den ijsspiegel sleden. Het publiek kan dat alles op den weg volgen en heeft er veel schik in."

De koninklijke verzamelingen zijn op de hoogte van de aanwezigen op de foto: 'De twaalfjarige koningin Wilhelmina, van opzij gezien, naar rechts, op de schaats, met links adjudant Pieter Zegers Veeckens en een hofdame, rechts ordonnans-officier ritmeester Johannes Galenus baron van Sytzama en mogelijk koningin Emma. Een deel van de bevroren sloot in het Haagse Bosch is afgezet; links op de voorgrond staat een bord "Gereserveerd voor H.M. de Koningin".'

In later jaren zijn er veel berichten dat koningin Wilhelmina - en later ook met haar dochter - aan het schaatsen is. Zo komt Pim Mulier haar in 1898 tegen op een schaatstocht. Het schaatsen bij Huis ten Bosch wordt meermaals vastgelegd.

Op 21 januari 1914 is Groothertogin Marie Adelaïde van Luxemburg op bezoek en gaan beiden naar de schoonrijdwedstrijden in Leiden. Koningin Wilhelmina reikt daarbij de door haar beschikbaar gestelde prijzen uit. De hardrijdwedstrijden vonden eerder op de dag plaats.

Koningin Wilhelmina geeft in "Eenzaam maar niet alleen" aan: "De ijstijd bracht steeds veel fleur en vrolijkheid voor ons mee.”

Naar de bronnen