Oldambtrit

 

Na de Noorder Rondritten is de Oldambrit de meest prestigieuze schaatstocht van Groningen. Als geestelijk vader van de Oldambtrit wordt genoemd Adam van Dijk. Hij was lid van de in 1953 opgerichte Commissie Feest voor Allen, die ieder jaar sportieve feesten organiseerde voor de jeugd in Scheemda. Begin 1954 had deze commissie, die onder voorzitterschap stond van de bekende en zeer geliefde huisarts Hilco Willem Jager (dokter Jager), een schaatswedstrijd voor kinderen en een ijsfeest georganiseerd. De leden-vrijwilligers van deze commissie, waaronder Adam van Dijk, aten na de wedstrijd gezamenlijk een kop erwtensoep in hotel Burema aan de Brugstraat. Daar opperde Van Dijk het idee om een toer- en wedstrijdtocht te organiseren van Scheemda naar Termunten en terug. Misschien was het idee al eens eerder genoemd, maar tijdens die bijeenkomst in hotel Burema werden de plannen concreter gemaakt. De eerste tocht zou onder verantwoordelijkheid van de Commissie Feest voor Allen worden georganiseerd, hoewel enkele commissieleden, waaronder Adam van Dijk ook bestuursleden waren van IJsvereniging V.I.O.S. (Vooruitgang is Ons Streven).

De tweede tocht in 1955 werd al volledig door IJsvereniging V.I.O.S. aangekondigd en georganiseerd. Wel loste dokter Jager nog het startschot.

Ook de derde tocht in 1956 werd door V.I.O.S. georganiseerd, maar aanvankelijk was het de bedoeling dat de tocht onder verantwoordelijkheid van Plaatselijke Belangen Scheemda zou worden uitgevoerd. Dat kwam omdat de Noorder IJsbond, waarvan V.I.O.S. lid was, niet wilde dat V.I.O.S. de tocht zou organiseren omdat op die dag ook de Noorder Rondritten was gepland. Vanwege het slechte weer werden de Noorder Rondritten uitgesteld en was er geen belemmering meer voor V.I.O.S. om de Oldambtrit te organiseren.

De vierde tocht in 1961 door IJsvereniging Oldambt georganiseerd. IJsvereniging Oldambt was in 1957 voortgekomen uit een fusie van IJsvereniging V.I.O.S. met IJsvereniging Graag Adolf uit het nabij gelegen Heiligerlee. V.I.O.S had met hulp van de gemeente een nieuwe ijsbaan gekregen, maar de gemeente wilde geen geld in een tweede ijsbaan in Heiligerlee steken. En daarmee dwong de gemeente min of meer de fusie tussen beide clubs af. Aanvankelijk was Kloosterboer uit Heiligerlee voorzitter maar dat duurde niet zo lang of Adam van Dijk werd voorzitter van IJsvereniging Oldambt.

De veertien Oldambtritten die nog zouden volgen werden alle georganiseerd door IJsvereniging Oldambt, vaak in samenwerking met IJsvereniging De Eems uit Termunterzijl.

In 1962 gaf dokter Jager voor het laatst het startschot. Het was een eerbetoon aan de man die inmiddels al 40 jaar arts was in Scheemda en die de (schaats)sport en de Oldambtrit altijd een warm hart had toegedragen.

De zesde Oldambtrit zou worden verreden op Tweede Kerstdag 1963. Maar door het plotselinge overlijden van  de voorzitter van IJsvereniging Oldambt, Adam van Dijk, werd de tocht onmiddellijk afgelast. Drie weken later op zaterdag 18 januari 1964 kon de tocht alsnog worden verreden.

De tocht op woensdag 4 februari 1976 verliep tamelijk dramatisch. Aanvankelijk zou de wedstrijd 70 km lang zijn, maar omdat er en gemaal inwerking was gezet moest de wedstrijd ingekort worden tot 55 km. De wedstrijdrijders waren nu zo snel weer terug dat zij terecht kwamen in de stroom toerrijders die nog naar Termunterzijl moesten. Daarnaast waren de officiële juryleden niet op tijd bij de finish zodat gebruik gemaakt moest worden van welwillende toeschouwers om de volgorde van binnenkomst goed vast te stellen. Nogal wat rijders waren het niet eens met de hen toebedeelde eindklassering. Tot slot overtrof het aantal toerrijders verre de verwachtingen van de organisatie zodat zij een groot tekort hadden aan stempelkaarten en medailles. Er moesten in de haast nog medailles bij besteld worden. Uiteindelijk werd na deze editie vier verschillende medailles aan de toerrijders uitgereikt.

Op vrijdag 5 januari 1996 werd een wedstrijd over 100 km  gehouden met Ruud Borst uit Hoogmade als winnaar.
De toertocht van 70 km werd op zaterdag 6 januari 1996 gereden.

De laatste medaille was bedoeld voor de 18e Oldambtrit die was aanvankelijk gepland voor vrijdag 3 januari 1997 (wedstrijd) en zaterdag 4 januari 1997 (toertocht), maar moest door slecht ijs en papperige sneeuw een week worden uitgesteld. Toen ook na een week de condities onvoldoende verbeterd waren, heeft de Stichting Promotie Oldambtrit Scheemda de tocht definitief afgelast. Aanvankelijk werd Waterschap Eemszijlvest verweten onvoldoende aan de waterbeheersing te hebben gedaan, maar na een goed gesprek is de vrede tussen beide organisaties getekend.   

Organisatie:
Tocht 1954: Commissie Feest voor Allen
Tochten 1955 en 1956: IJsvereniging V.I.O.S.
Tocht 1961: IJsvereniging Oldambt
Tochten daarna: IJsvereniging Oldambt, vaak in samenwerking met IJsvereniging De Eems uit Termunterzijl.

Route:
 

 

De volgende tochten zijn verreden:

* = 

1980 incl. zwartrijders: 12000

1987 incl. zwartrijders: 14000

1996 incl. zwartrijders: 20000

 

De hierna volgende medailles werden uitgereikt.