Koninklijke Vereniging 'De IJsclub' - Leeuwarden

_{Auteur: Caroline van Staaveren}
 

Kroonprins Willem
De IJsclub wordt opgericht in 1850 en krijgt al snel een band met het koningshuis. In 1860 laat kroonprins Willem weten dat hij beschermheer van de club wil worden. Mogelijk had de band met de familie Van Limburg Stirum (ook president/bestuurslid van de club) hier invloed op. De prins krijgt van de club een gouden schaatsje en een pracht exemplaar der reglementen, gebonden in een blauw fluwelen band.

Op 11 januari 1864 stelt de prins een prijs beschikbaar: 150 gulden of een klok met een beeld van Pallas Athene (of is het Minerva?). De winnaar, Ulbe van Dijk, kiest de klok.

In 1870, voor het 20-jarig jubileum van de club, geeft de prins opnieuw een prijs: een horloge. Ulbe wint weer en krijgt daarbij ook een gouden ketting van De IJsclub.

Doordat de prins in Parijs verblijft verwatert het contact wat. Maar in 1875 stelt hij een mooie lamp beschikbaar. Op 15 januari 1876 wordt deze, met 130 gulden, uitgereikt aan Thijs van den Berg uit Ryptsjerk.

De wedstrijden vonden eerst plaats op de Stadsgracht bij de Prinsentuin. Maar in 1886 verhuist de club naar de Bleekerstraat. De Stadsgracht werd bevaren waardoor het langer duurde voordat er geschaatst kon worden.

Koningin Wilhelmina
Op 16 januari 1914 bezoekt koningin Wilhelmina een parenwedstrijd. Ze geeft de winnaars (Jacob Faber en Anna Visser) elk een gouden horloge met ketting. De nummers twee krijgen zilveren cadeaus: een tabaksdoos voor Lammert Dijkstra en een beugeltas voor Wijtske Engelsma. Koningin Wilhelmina aanvaart die dag ook het erelidmaatschap van de IJsclub en vertoonde zich gelijk met het insigne, de gouden schaats aan een ketting, op de baan. De koningin wordt begeleid door de commissaris van Friesland mr P. A. V. baron van Harinxma thoe Slooten. De directeuren van de ijsclub dragen, traditiegetrouw, hoge hoeden met geel en blauwe linten en kort fluwelen pofbroek.

In 1917 met haar gezin
Op zondag 28 januari 1917 gaat prinses Juliana, als haar ouders in de kerk zitten, om half 11 schaatsen rijden met mejuffrouw Wassenbergh. Ze kijkt ook bij een wedstrijd voor kinderen van de IJsclubleden. Prinses Juliana kreeg van het dochtertje van directeur Leopold een lint met zilveren schaats.

Om half twaalf komen koningin Wilhelmina en prins Hendrik ook en blijven nog een half uur. Moeder en dochter schaatsen enkele rondjes. Koningin Wilhelmina draagt daarbij de gouden schaats van De IJsclub. Die middag reiken zij in de ambtswoning van de commissaris de prijzen uit. De jongens kregen prijzen van koningin Wilhelmina, de meisjes van prinses Juliana. E. Dörk en G. Zomerdijk krijgen een mooi zilveren horloge voor de eerste prijs. Ch. Visser en A. Peletier een bronzen medaille met Wilhelmina erop voor de tweede prijs. Het koninklijk gezin bleef slapen bij de commissaris en vertrok de volgende dag naar 't Loo.

Een dag eerder was de Elfstedentocht, gewonnen door Coen de Koning. De koninklijke familie was daar niet bij. Koningin Wilhelmina en prinses Juliana schaatsten die zaterdag eerst onverwacht van Schipluiden naar Vlaardingen en terug. Wilhelmina schonk ook vier prijzen aan Vereniging IJslust in Schipluiden, die een ringrijderij hield. Die avond kwamen koningin Wilhelmina en prinses Juliana om 18:00 uur in Leeuwarden aan, prins Hendrik kwam later met de trein. De derde Elfstedentocht was kennelijk nog niet belangrijk genoeg om daar aandacht aan te besteden.

Koninklijke Club
In februari 1925 bestaat De IJsclub 75 jaar. Door het warme weer was er geen ijs, dus wordt dit gevierd met een receptie in hotel De Nieuwe Doelen. Baron van Harinxma thoe Slooten kan melden dat het Hare Majesteit behaagd heeft de club het predicaat “Koninklijk” toe te kennen. Vanaf dat moment dus de Koninklijke Vereniging ‘De IJsclub’. Als dank stuurt de club een telegram naar de koningin.

Beschermvrouwen
Op 8 januar1 1940 neemt koningin Wilhelmina ook het beschermvrouwschap op zich. Op 4 februari 1950 ontvangt de directie de mededeling via de commissaris van de Koningin dat koningin Juliana het beschermvrouwschap overneemt van haar moeder, die te kennen had gegeven zich te willen terugtrekken.

Einde IJsbaan Bleekerstraat
Vanaf 1965 is de toekomst voor de baan aan de Bleekerstraat ongewis. Leeuwarden breidt zich uit en er zijn nauwelijks winters van enige betekenis. Er wordt ingezet op een kunstijsbaan. 

De Koninklijke Vereniging De IJsclub draagt in 2000 bij het 150 jarig bestaan nog wel voor 50% bij aan de rijderijen om de 'Gouden Bal' bij de Prinsentuin . Deze rijderijen worden georganiseerd door de Nieuwe Leeuwarder IJsclub die in 1898 opgericht is om weer op de Stadsgracht wedstrijden te houden. 

In het jaar 2001 is de vereniging ontbonden en opgegaan in de "Stichting de Koninklijke IJsclub Leeuwarden".

Naar de bronnen