Op en rond het ijs na WOII

_{Auteur: Caroline van Staaveren}
 

Na de 2e wereldoorlog is er een verandering te zien in de verslaggeving rond het Koninklijk Huis. Werd eerst bijna elke schaatsbeweging vastgelegd, daarna wordt dat minder. Wellicht ook omdat er minder strenge winters zijn. We kunnen ook niet van alle schaatsactiviteiten fotomateriaal laten zien, omdat daar auteursrechten op zitten. Daarom niet een allesomvattende beschrijving, maar interessante gebeurtenissen en beschrijvingen bij foto's die we wel mogen gebruiken.

Na 1940 heeft de koninklijke familie meer potentiële schaatssters de prinsessen, Beatrix, Irene, Margriet en Marijke/Christina. Op 27 december 1944 wordt in de Avondster -gemaakt in het bevrijdde Bergen op Zoom- al vanuit Ottawa gemeld, dat de prinsesjes Beatrix en Irene leren schaatsenrijden en skilopen. 

In 1947 meldt het Friesch Dagblad: 'Terwijl Zaterdagmiddag (1 februari) de ronde van Loosdrecht (de eerste editie) werd verreden, waren er nog drie kleine schaatsenrijdsters, die eveneens de aandacht trokken. Het waren de prinsesjes Beatrix. Irene en Margriet, die naar Loosdrecht waren gekomen om zich op het gladde ijs te begeven. Beatrix bleek al goed thuis te zijn op de schaats en reed zelfstandig geruimen tijd over de verschillende plassen. Haar zusjes oefenden zich onder leiding van een hofdame (jonkvrouw Roëll) in de edele schaatssport. De drie prinsesjes bleven geruimen tijd op de plassen zoowel in Nieuw- als in Oud-Loosdrecht Zij hebben een flinken afstand op de schaats afgelegd.' Prinses Juliana is niet mee, zij is op dat moment hoogzwanger van prinses Marijke (geboren op 18 februari 1947).

Op 1 februari 1950 komt het Rotterdamsch Parool op de voorpagina met een artikel en foto's van prinses Beatrix en prinses Irene op schaatsen. Dit vanwege het feit dat het Beatrix haar verjaardag is.

In februari 1956 wordt een foto genomen bij Soestdijk van alle prinsessen. Op Beatrix na staan ze allen op de schaats. De foto in het Rotterdamsch Parool, lijkt daarmee de enige bekende foto te zijn van Beatrix op schaatsen.

Op 26-02-1956 Bezoeken koningin Juliana en prinses Wilhelmina Monnickendam en maken een wandeling naar Marken op het ijs. Teruggekomen wilde de koningin nog schaatsenrijden, maar 'de overijverige politie nam zulke voorzorgsmaatregelen, dat de publieke belangstelling gewekt werd, waardoor ze van het tochtje moest afzien' en met haar moeder de reis terug aanvaardde. 

18-2-1959 Marijke bedankt voor de goede wensen voor haar 12e verjaardag met een schaatskaart.

16 januari 1963 zijn koningin Juliana en prinses Beatrix aanwezig bij de aankomst van de 12e Elfstedentocht. Zie ook koningin Juliana en prinses Beatrix arriveren per helikopter bij de aankomst.

Op 14 oktober 1967 opent prinses Christina (sinds 1963 gebruikt zij haar tweede naam als haar roepnaam) in Heerenveen het ijsstadion Thialf.

Beatrix schaatst dan wel niet, maar ze bezoekt wel geregeld wedstrijden. In 1968 wonen prinses Beatrix en prins Claus de Olympische 1000m bij, na de wedstrijd feliciteren zij Carry Geijssen de gouden medaille winnares. Ze komt bij vele andere wedstrijden en nemen later ook hun zoons mee. In 1982 zijn ze bij de WK sprint in Alkmaar (6 februari) en bij de jubileumwedstrijden op het schaatscentrum De Uithof bij het 100-jarig bestaan van de Koninklijke Nederlandse Schaatsenrijders Bond (26 februari). Geheel in traditie met haar grootmoeder overhandigt Koningin Beatrix de door haar beschikbaar gestelde eremedaille aan de Nederlandse kampioen shorttrack, Tjerk Terpstra.

Vooral Willem-Alexander werd zichtbaar een fanatiek schaatsenrijder. 'Hij schaatste in de winter van 1985 mee in een afvalwedstrijd in Hyppolytushoef en startte in 1986 onder de schuilnaam W.A. van Buren in de Elfstedentocht.'

In 1988 wordt hij in Calgary op Olympisch ijs geloodst en schaatst hij mee met de kernploeg.  'Apart was ook de deelname van Willem-Alexander aan het befaamde ijsgala in Heerenveen, waar hij in 1988 samen met drievoudig olympisch kampioene Yvonne van Gennip een duo vormde in een koppelkoers.' Hij wordt op 5 februari 1998 benoemd tot IOC-lid en is in die hoedanigheid bij Olympische Zomer en Winterspelen. 

Van 1987 tot 1993 is Willem-Alexander aan het studeren in Leiden, waar hij ook lid is van de studentenvereniging Minerva. Een onderafdeling van deze vereniging, de Leidsche Studenten IJsclub. Op o.a dinsdagavond, na de reguliere trainingen was vanaf 22.00 uur de baan voor de LSIJ. Daar trainde Willem Alexander mee in de groep studenten.Ook werd hij met zijn vrienden vaak gesignaleerd op routes van het Merendistrict. Ondanks een lichte vermomming werd hij snel herkend.

'Maar het mooiste was natuurlijk de onthulling van de kroonprins op 30 maart 2001, toen hij Máxima Zorreguieta aan het Nederlandse volk voorstelde. Over het huwelijksaanzoek onthulde hij: “Ik had een middagje vrij en vroeg Máxima mee te gaan schaatsen. We gingen naar de Hofvijver bij Huis ten Bosch en daar op het ijs, heb ik haar gevraagd of zij met mij wilde trouwen.”

Direct na de onthulling van haar aanstaande echtgenoot brak Maxima het ijs bij het Nederlandse volk. Lachend vulde zei in vlekkeloos Nederlands aan: “Ik had eigenlijk verwacht dat hij mij een kop warme chocolade wilde aanbieden. Want ik had gehoord dat dat net zo’n Hollandse traditie is als schaatsenrijden.”'

Op 22-06-2001 wordt het Elfstedenmonument: It sil heve of tegeltjesbrug geopend. Willem-Alexander en Maxima doen een kennismakingstoernee door Nederland en op 10-10-2001 zijn ze ook in Gykerk (Gytsjerk). Naast het bewonderen van het tegeltje van Z.K. H. de Prins van Oranje (hier geen W.A. van Buren) wordt Maxima verrast met originele Friese doorlopers. 

Tijdens zijn werkzaamheden als IOC lid neemt Willem-Alexander ook zijn gezinsleden mee. En de volgende generatie Oranjes: Amalia, Alexia en Ariane zitten juichend bij hun ouders op de tribunes in 2006 Turijn en 2010 Vancouver. 

Op 15-01-2010 valt Willem-Alexander tijdens het schaatsen dusdanig op de De Uithof in Den Haag, dat hij na zijn val op de ijsbaan, liggend op de grond, zelf zijn uit de kom geraakte schouder weer op zijn plaats moest duwen. Hij bleek ook een botbreuk te hebben en moest zijn linkerarm in een sling laten rusten.

In 2013 Als de prins tot koning gekroond wordt, neemt hij afscheid van het IOC lidmaatschap. Hij wordt wel benoemd als erelid. Hij draagt die dag ook het draaginsigne van de Elfstedentocht voor het eerst in het rijtje onderscheidingen op zijn borst

In 2015 organiseert prins Bernard (zoon van prinses Margriet) de Hollandse 100 op Flevonice. Er wordt gefietst en geschaatst voor Lymph&Co, de door Bernhard van Oranje opgerichte stichting nadat hij zelf lymfeklierkanker kreeg.               

Op 14-02-2021 post Willem-Alexander ter gelegenheid van Valentijnsdag op Instagram een foto van de herhaling van zijn aanzoek.

Op 23-03-2025 bij de 9e editie van De Hollandse 100 in Thialf, schaatst ook prinses Margriet op 82 jarige leeftijd. Hiermee is ze -voor zover bekend- de oudste Oranje die schaatst. Helaas valt ze en breekt ze haar bovenarm.

Naar de bronnen