Schaatsen divers voor WOII

_{Auteur: Caroline van Staaveren}

Van prins Hendrik wordt zelden geschreven dat hij op schaatsen te vinden is. Op 14-02-1929 als hij met zijn vrouw Gorinchem bezoekt, neemt hij wel een kijkje bij de ijsweg die door de strenge vorst mogelijk is over de Boven-Merwede en maakt er een tochtje met de auto over.
Koningin Wilhelmina en prinses Juliana zijn wel veelvuldig op het ijs te vinden. Naast het schaatsen op de vijvers en de omringende 'gracht' van Huis ten Bosch en het schaatsen op de ijsbaan van de Haagsche Ysclub, maken ze ook regelmatig tochtjes in de omgeving.

Voorbeelden zijn:

Het eerste tochtje op schaatsen - 'streng incognito'. Van Leidschendam, over de Goowatering door de Tedingerbroekpolder, onder de gemeente Stompwijk tot nabij Voorburg, waar op de Vlietweg de hofrijtuigen gereed stonden. De koningin had het insigne der Zuid-Hollandse ijsvereniging opgespeld, (koningin Wilhelmina, 6-2-1895)
Tocht door het Westland: Start vanaf de grens van Wateringen en Rijswijk bij de Smallersbrug. Over de Strijp, de Zwet en de Monstersche Watering naar Schipluiden. Vanaf Schipluiden weer terug langs dezelfde banen en de Beek naar Den Haag. De koning reed 2,5 uur met dames en heren in haar gevolg. (koningin Wilhelmina 8-2-1895)
Over het Apeldoorns kanaal naar Dieren en terug naar de Deventerbrug en door naar het Loo (koningin Wilhelmina en Prins Hendrik, 1902)
Uitspanning 'De Vink' op de Rijn bij Leiden in de richting van Valkenburg. Hierbij werden de baanvegers 'goed bedacht'. (koningin Wilhelmina, 24-1-1914),
Op de Vlaardingsche Vaart bij Schipluiden. Van Schipluiden tot halfweg 'Schouw' in de richting van Vlaardingen. (koningin Wilhelmina en prinses Juliana, 26-1-1917)
Op de ijsbaan in het koninklijk Park van het Loo (prinses Juliana, 1929)
Op Vlaardingsche vaart nabij Delftsche Veer 2,5 uur geschaatst (prinses Juliana, 27-1-1933)
Van Oude Wetering over het Braasemermeer, langs Roelofarendsveenen Hoogmade naar Leiderdorp (prinses Juliana, 1933)
De 'nieuwe' IJsbaan te Apeldoorn (prinses Juliana, 1933)

In 1902 wordt er in het Algemeen Dagblad al over gezegd: ''t mag zeker wel een bijzonder en laat ons tevens zeggen een heel gelukkig verschijnsel heetten, dat onze vorstin zich zo vrij en rustig kan bewegen onder haar volk en aan zijn uitspanningen deelnemen. Ons land mag zich in dat opzicht boven andere bevoorrecht achten.'

Ook zijn er tochten op de plaat vastgelegd:

1933 Juliana schaatsend op de Schenk van Koninklijke verzamelingen — Juliana schaatsend op de Schenk, gemaakt door Corstiaan Willem Smith. Koninklijke verzamelingen, Den Haag.

Nadat eerder Pim Mulier, koningin Wilhelmina op een schaatstocht geportretteerd had, werd door kunstenaar Corstiaan Willem Smith, van de schaatsende prinses Juliana op de Middelvliet bij Maassluis dit schilderij gemaakt in de winter van 1932 -1933 (informatie op Koninklijke Verzamelingen). Juliana maakte de tocht naar Maassluis op 26-01-1933. Vandaar vertrok de prinses met de auto weer naar de residentie. Smith legde het moment vast waarop het gezelschap net de oversteek maakt naar een bruggetje. Prins Hendrik kocht het schilderij in juni 1934 van de schilder, waarna het op het Loo zou worden opgehangen. Het verhaal gaat dat de prinses het werk pas na enige omzwervingen onder ogen kreeg en daardoor ontroerd raakte. In de Bataviaasch nieuwsblad werd dit schilderij in juli 1933 al afgebeeld met als onderschrift: Prinses Juliana met haar gevolg, schaatsen rijdend op den Zuidvliet tusschen Schipluiden en Maassluis in den winter 1932-'33.
Op 4 januari 1940 vermaakte prinses Juliana zich vanaf drie uur, anderhalf uur op de banen van de Loosdrechtsche IJsclub. De prinses en twee hofdames gingen schaatsen. Ze kocht toegangskaarten en 'zonder dat iemand de prinses behulpzaam was bond zij haar Friese schaatsen onder om vervolgens met forse slagen over het ijs te rijden. De prinses die gekleed was in een rood fluweel mantelpak gegarneerd met grijs bont en een mutsje van dezelfde stof keek van tijd tot tijd met belangstelling naar wedstrijden voor de jeugd welke op de Loosdrechtse ijsbaan werden gehouden.' Op de foto is te zien dat prins Bernard ook aanwezig was, maar er wordt in de krantenberichten geen melding gemaakt dat hij geschaatst heeft. Ook heeft hij geen schaatsen in zijn handen. NA afloop keerden ze naar Paleis Soestdijk terug.
Op 23 januari 1940 maakten koningin Wilhelmina en prinses Juliana een tochtje met de auto over het ijs van Monnickendam naar Marken. De prinses van deze gelegenheid gebruik om in gezelschap van enige hofdames het grootste gedeelte daarvan te schaatsen.