De Baanveger

Beschrijving

Beschrijving: Bronzen beeld van een baanveger op een marmeren sokkel.  

Opschrift: De baanveger, Aangeboden door IJswegencentrale Idaarderadeel, 1940 - 1990¹

Achtergrond informatie: 

Het beeldje werd op 21 februari 1991 onthuld door de vertrekkende Sint Piter² met hulp van burgemeester Bernard Holtrop, die ook voorzitter was van de IJswegencentale Idaarderadeel. Het beeld werd provisorisch geplaatst omdat de vorst in de grond zat.³ Het beeld werd aangeboden door de ijswegencentrale Idaarderadeel omdat het 50 jaar bestond.⁷

Het beeld de baanveger is tussen 6 en 9 september 1991 gestolen⁴ / vernield⁶  - van zijn plek aan de Tsjettelhûs, bij het plaatselijke café (De Bierhalle).⁵ 'De gemeente Boarnsterhim. de VVV, de GWHI Grou (Grouster Winkeliers, Handelaren en Industriëlen), de IJswegencentrale Idaarderadeel en Pleatslik Belang en de horeca vereniging⁶ brachten gezamenlijk het bedrag bijeen om kunstenares en ex-inwoonster van Grou Karianne Krabbendam een geheel nieuw beeld te laten maken. Anderhalf keer zo groot ditmaal, en met extra pinnen in de voeten om te voorkomen dat het beeld opnieuw ten prooi valt aan banditisme.'⁵

'Zaterdagmiddag 15 februari 1992 mocht Sint Piter voor de tweede maal in zijn leven het beeldje 'De Baanveger' onthullen. Vorig jaar viel hem dat genoegen eveneens ten deel, maar na zeven maanden trokken vandalen het bronzen kereltje van zijn sokkel. Van het beeldje werd nooit een spoor teruggevonden.'⁵ 'Burgemeester Bernard Holtrop, ook weer aanwezig bij de onthulling van de nieuwe baanveger, beloofde goed op het kleinood te zullen passen. Een eerste stap in de goede richting is, dat het beeldje niet zoals vorig
jaar bij de ingang van de plaatselijke Bierhalle komt te staan. De baanveger krijgt zijn plekje om de hoek, een
plaats die volgens Holtrop minder uitnodigt tot vandalisme.'⁵

Op 3 juli 2004 werd het beeld opnieuw gestolen.⁷ Er werd een nieuw afgietsel gemaakt en herplaatst.⁹

Op 21 januari 2022 was het beeld weer verdwenen, dit keer niet gestolen, maar omgestoten door een fietser op de 19e. Het beeldje was waarschijnlijk eerder door een auto aangereden en de sokkel verzwakt. De eigenaar van de Bruna (de winkel waar het beeldje voor stond) heeft het beeldje toen maar even binnen gezet.⁸ In mei 2022 is het beeld weer herplaatst.⁹ In de nacht van 30-07-2022 op 31-07 (De Skûtsjenacht) ligt het kunstwerk weer om.¹⁰

Het beeld wordt herplaatst op de Nieuwe Kade, omringd door grote van rode gemaakte buizen, stootrand om het hele beeld. De stootrand is licht hellend. Er staan nog een 2 cirkels. Eén om een boom en Eén óók met een beeld van Karianne Krabbendam: "Drie Zeilers"¹¹, in het midden.

Locatie

1e locatie: In de hoofdstraat ter hoogte van nr 7, bij het plaatselijke café (De Bierhalle)
                        21-02-1991 t/m ±07-09-1991

2e locatie: Voor It Terpspaad 5 tussen openbaar groen en bank. It Terpspaad begint is bij Kruising Molenpad en Hoofdstraat
          2e beeld 15-02-1992 t/m 03-07-2004 1,5x groter beeld
          3e beeld                    t/m 19-01-2022 afgietsel
                      ±10-05-2022 t/m 31-07-2022
3e locatie: Op de grens van Waachshaven en de Nieuwe kade aan het water
                        ?? in ieder geval na sept 2023¹² voor 28-02-2025¹³                             

Precieze locatie via Google maps: Schaatsbeelden in de openbare ruimte

GPS: 53.09572, 5.83955

Bron

1. KD 28 - kaft achterblad, pag. 3
2. Sint Piter is de goedheiligman die elk jaar op de zaterdag voor zijn verjaardag (van 21 februari) van Spanje naar het Friese dorp Grouw komt en daar zijn boot aanlegt aan de Nieuwe Kade. Volgens een legende is hij de broer van Sinterklaas die naar Grouw trok om pakjes te brengen toen Sinterklaas het dorp vergeten was. De oorsprong van het feest is echter anders en startte als een voorjaarsfeest ter verering van Sint-Petrus. NL.wikipedia.org. (21-02-2026). Sint Piter. Geraadpleegd 15-03-2026
3. Delpher - Leeuwarder Courant. (22-2-1991) p9, Onbekende baanveeger geëerd met beeld. Geraadpleegd 15-03-2026
4. Delpher - Leeuwarder Courant. (11-9-1991) p17, Beeldje baanveger in Grou gestolen. Geraadpleegd 15-03-2026
5. Delpher - Leeuwarder Courant. (17-2-1992) p11, Tweede baanveger door Sint Piter onthult. Geraadpleegd 15-03-2026
6. Kunstwacht Leeuwarden. (z.d.). De baanveger. Gemeente Leeuwarden. Geraadpleegd 15-03-2026
7. Omrop Fryslân. (05-07-2004). Gjin Baanveger mear yn Grou. Geraadpleegd 15-03-2026
8. De Grouster. (21-01-2022). Beeldje De Baanveger mét sokkel verdwenen. Geraadpleegd 15-03-2026
9. De Grouster. (12-05-2022). Nieuwe toeristische kaartjes voor Grou. Geraadpleegd 15-03-2026
10. De Grouster. (31-07-2022). Kunstwerk De Baanveger ligt weer om. Geraadpleegd 15-03-2026
11. Keunstwurk. (z.d.). Drie Zeilers. Geraadpleegd 15-03-2026
12. Google Maps Streetview - maart 2023

13. Datfynik. (28-02-2025). It lege midden. Blogspot.com. Geraadpleegd 15-03-2026