Amsterdamsche IJsclub

Plaats Amsterdam
Oprichtingsdatum 21-12-1864

Hoogtepunten en geschiedenis

De Amsterdamsche IJsclub (AIJC) werd opgericht op 21 december 1864. De statuten van de oprichting en de ledenlijst van 1864 zijn bewaard gebleven.

De eerste jaren kreeg de AIJC toestemming om ijsbanen aan te leggen op verschillende locaties zoals een deel van de grachtengordel, het Vondelpark en het Willemspark. Tussen 1880 en 1882 kon de AIJC van de gemeente Amsterdam een terrein voor een ijsbaan op het Museumplein huren. Dat was de jaren direct daarna niet meer mogelijk in verband met de wereldtentoonstelling. Maar vanaf eind december 1887 tot 1937 kon de AIJC dat weer wel. De AIJC huurde aanvankelijk op het Museumplein het schaatsterrein van de Amsterdamsche Sportclub en in ieder geval vanaf 1895 een schaatsterrein daar rechtstreeks van de gemeente Amsterdam. Het ging zo goed met de AIJC dat een clubgebouw en bestuursgebouw aan de van Baerlestraat op het Museumplein opgericht kon worden. De opening vond plaats op 3 januari 1905. Het openingswoord werd uitgesproken door de heer Mr.H.P.Berlage.

Na 1937 werd het huurcontract van de AIJC voor het Museumplein door het gemeentebestuur niet meer verlengd. De nieuwe locatie was gelegen tussen de Amstelveense weg en de Schinkel nabij het Olympisch stadion. De weg er naar toe kreeg de naam IJsbaanpad.

In 1989 beëindigde de gemeente het erfpachtcontract. Sindsdien heeft de AIJC geen ijsbaan meer.

Veel toegangsbewijzen van de diverse schaatsseizoenen zijn bewaard gebleven. Vooral de oudste zijn grafische kunstwerkjes.

Huurovereenkomsten met de gemeente van de ijsbanen tot ca.1915 kunt u vinden in het Gedenkschrift Amsterdamsche IJsclub 1864 - 1914 (Zie onder Documenten).

Op Schaatshistorie.nl zijn bij IJsclubs op een aparte pagina meer documenten uit het roemrijke verleden van de Amsterdamsche IJsclub opgenomen.

Georganiseerde tochten en wedstrijden

De AIJC heeft veel wedstrijden georganiseerd op haar ijsbanen, die vooral de eerste jaren na de oprichting op verschillende locaties in Amsterdam was aangelegd. De belangrijkste wedstrijden waren zonder twijfel de eerste officieuze wereldkampioenschappen en het eerste officiële wereldkampioenschap in 1893. Deze wedstrijden werden gehouden op wat al snel in de Amsterdamse volksmond "het ijsclubterrein" ging heten. De huidige benaming "Museumplein" werd pas na de oorlog gangbaar.

De belangrijkste wedstrijden die in de begintijd van het internationale hardrijden op het "IJsclubterrein" werden gehouden waren:

1889 (8/9 januari):  "Meesterschap der wereld". Tweedaagse wedstrijd over drie afstanden met afstandswinst voor Alexander Pansjin (Rusland) en Joe Donoghue (VS). Geen wereldkampioen uitgeroepen omdat niemand drie afstanden won. Nederlandse deelname van o.a. Klaas Pander en George Jurrjens.

1890  (3/4 januari): "Meesterschap der wereld". Tweedaagse wedstrijd over vier afstanden met twee keer afstandswinst voor Adolf Norseng (Noo) en Klaas Pander. Geen wereldkampioen uitgeroepen omdat niemand drie afstanden won. Veel rijders geveld door griep.

1891(6/7 januari): "Meesterschap der wereld". Tweedaagse wedstrijd over vier afstanden. Alle afstanden gewonnen door Joe Donoghue (VS), die hiermee de eerste wereldkampioen werd. Zijn titel zou door de in juli in Scheveningen opgerichte Internationale Schaatsbond als zodanig erkend worden. Nederlandse deelnemrs o.a. Klaas Pander, Jaap Eden en Pim Mulier.

1893 (13/14 januari): Eerste officiële wereldkampioenschap onder auspiciën van de Internationale Schaatsbond. Gewonnen door Jaap Eden, die de eerste drie afstanden won. Complete uitslag hier.

1897 (12/13 januari): Europees kampioenschap. Gewonnen door Julius Seyler (Dui) die alle vier afstanden won. Nederlandse deelname o.a. Jan Greve (IJsclub Amsterdam) en Jan Banning.

Zie ook het overzicht van de door de AIJC georganiseerde wedstrijden.

Bekijk ook de vele prijzen die zijn uitgereikt door de AIJC.

Bestuursleden

1864, de acht oprichters en het eerste bestuur:

  • R.Adriani Jr., voorzitter (1864-1869)
  • J.Louis Kuinders, secretaris (1864-1870)
  • P.A.Bundten, penningmeester (1864-1867)
  • Y.Feenstra, commissaris (sedert 1864) en penningmeester (1874-1881)
  • Aug.M.J.Hendrichs, commissaris (1884-1867)
  • F.C.Jaski, commissaris (1864-1869)
  • N.van der Werff, commissaris (1864-1880)
  • D.Nolles

In 2016 is de samenstelling van het bestuur:

  • Ph.J. Warners, voorzitter (vanaf 27-11-2000)
  • R.E. van den Berg, secretaris (vanaf 24-11-2003)
  • A.G. Dijkstra, penningmeester (vanaf 23-11-2009)
  • G.S. van der Baan, commissaris (vanaf 28-11-2011)
  • P.P. Vomberg, commissaris(27-11-2006 - 2011 en vanaf 25-11-2014)

Bron

1. Gedenkschrift bij 50-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1914
2. Gedenkschrift bij 100-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1964
3. Gedenkschrift bij 125-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1989

Fotogalerij

Schaatsen in het Vondelpark Amsterdam ca.1870
Schaatsen in het Vondelpark, naar een steendruk van Martin Kalff in "Praatjes en plaatjes" zonder directe betrekking op de IJsclub. Bladzijde 29 jubileumboek Amsterdamsche IJsclub 1864-1914
Hardrijderij in het Willemspark Amsterdam 1885
Foto hardrijderij Willemspark 1885. Bladzijde 44 jubileumboek Amsterdamsche IJsclub 1864-1914
Foto op de ijsbaan in het Willemspark Amsterdam 1886
Foto op de ijsbaan in het Willemspark 1886. Bladzijde 46 jubileumboek Amsterdamsche IJsclub 1864-1914
Tekeningen gemaakt op de baan van de AIJC in het weekblad 'De Amsterdammer', 1887
Tekeningen gemaakt op de baan van de AIJC in het weekblad 'De Amsterdammer', 1887
Hardrijderij voor jongens op Museumplein 6 januari 1894
Hardrijderij voor jongens op Museumplein 6 januari 1894
Schilderij ijsclubterrein Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1897
Schilderij ijsclubterrein Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1897
Plattegrond ijsbaan Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein ca.1905
Plattegrond ijsbaan Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein ca.1905
Club- en bestuursgebouw Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein
Club- en bestuursgebouw Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein
Bouwtekening clubgebouw Amsterdamsche IJsclub Museumplein door architect M. Lippits
Bouwtekening clubgebouw Amsterdamsche IJsclub Museumplein door architect M. Lippits
IJsbaan en clubgebouw Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1907
IJsbaan en clubgebouw Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1907
IJsbaan Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1907
IJsbaan Amsterdamsche IJsclub op het Museumplein 1907
Foto ijsbaan Amsterdamsche IJsclub Museumplein ca.1910?
Foto ijsbaan Amsterdamsche IJsclub Museumplein ca.1910?
Foto ijsbaan Amsterdamsche IJsclub Museumplein 1914-1918
Foto ijsbaan Amsterdamsche IJsclub Museumplein 1914-1918
Foto bestuur Amsterdamsche IJsclub in 1924 bij het 60-jarig bestaan van de AIJC
Foto bestuur Amsterdamsche IJsclub in 1924 bij het 60-jarig bestaan van de AIJC
Gedenkplaat bij 60-jaar jubileum Amsterdamsche IJsclub 1924
Gedenkplaat bij 60-jaar jubileum Amsterdamsche IJsclub 1924
Foto ijsbaan AIJC met clubhuis 1937/1938
Foto ijsbaan AIJC met clubhuis 1937/1938
IJsbaan AIJC aan het IJsbaanpad in 1964
IJsbaan AIJC aan het IJsbaanpad in 1964 met op de achtergrond het Academische Ziekenhuis
Foto clubgebouw Amsterdamsche IJsclub bij IJsbaanpad ca.1970
Foto clubgebouw Amsterdamsche IJsclub bij IJsbaanpad ca.1970
Insigne bestuur Amscherdamsche IJsclub
Insigne bestuur Amscherdamsche IJsclub

Locaties

  Adres Van Tot
1 Singelgracht, achter de kazerne Oranje Nassau 1875 1876
2 Stadsgrachten: Van Thorbeckeplein-Reguliersgracht tot brug tussen Leidsestraat en Koningsplein 1879 1879
3 Vondelpark 1879 1880
4 Museumplein 1880 1882
5 Willemspark 1883 1886
6 Museumplein 1887 1937
7 IJsbaanpad, terrein tussen Amstelveenseweg en Schinkel 18-12-1937 1989

Documenten

Gedenkschrift bij 50-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1914 Gedenkschrift bij 50-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1914 Download Gedenkschrift bij 100-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1964 Gedenkschrift bij 100-jarig bestaan van de Amsterdamsche IJsclub 1864-1964 Download Jubileumboek AIJC 125 jaar Amsterdamsche IJsclub 1864 - 1989 Download

Video’s

Informatie of foto’s toevoegen?

Oude schaatsen

Heeft u aanvullingen en/of wijzigingen in de op deze pagina geboden informatie? Of heeft u misschien foto’s of ander beeldmateriaal over dit onderwerp? Gebruik dan ons reactieformulier om ons uw informatie toe te sturen. We horen graag van u!

Informatie toesturen

Add information or photos?

Oude schaatsen

Do you have additions and/or changes to the information provided on this page? Or do you perhaps have photos or other images about this subject? Then use our response form to send us your information. We would like to hear from you!

Send information
Bovenkant van de pagina